Çoğu birey daha sağlıklı beslenmek, alkol tüketimini azaltmak ve tutarlı bir egzersiz rutini oluşturmak gibi davranışlarının bir yönünü yaşamlarının bir noktasında değiştirmeye çalışmaktadır.
Son yemeğinizi düşünün. Seçimlerinizi ne etkiledi? Gerçek şu ki, yemek sadece açlığı gidermekle ilgili değildir. Aldığımız her lokma, aşağıdakilerden etkilenen karmaşık bir karar ağını içerir:
Biyolojik (açlık seviyeleri, hormonlar, tat tercihleri), çevresel (yiyecek bulunabilirliği, günün saati, yemek yeme yeri) ve psikososyal (kiminle yediğimiz, kültürel normlar, akran baskısı) davranışsal değişkenler de bu kararları etkilemektedir. Bir davranış değişikliğine yönelik niyet ve eylem adımlarının olabilmesi de bu değişkenleri bilmek, anlamak ve buna yönelik gerçekçi yaklaşımlarla olabilmektedir.
Davranış değişikliğini zorlaştıran engeller nelerdir?
– Motivasyon ile mücadele
– Sosyal baskı ve çevresel tetikleyicilerle başa çıkma
– Yoğun programları ve zaman kısıtlamalarını yönetme
– Olumsuz düşüncelerle ve duygusal yeme alışkanlıklarıyla mücadele
– Sağlıklı seçimler hakkında pratik bilgi boşlukları
Grup beslenme eğitimi neden daha faydalı olur?
Contento ve arkadaşlarının yaptığı bir araştırma, grup beslenme eğitimin yaşam boyu bilgi, tutum ve davranışları iyileştirmede etkili olduğunu gösteriyor. İnsanlar yalnızca ne yemeleri gerektiğini değil, neden ve nasıl sürdürülebilir değişiklikler yapacaklarını anladıklarında, alışkanlıklarında kalıcı iyileştirmeler yapmak için daha donanımlı oluyorlar.
Grup temelli beslenme eğitimlerinin etkinliğini belirlemek için yapılan başka bir çalışmada ise;
- bireylerin birbirlerinin bilgi ve deneyimlerini öğrenmeleri,
- sağlıklı beslenmeye yönelik psikososyal ve çevresel engelleri aşmalarını,
- motivasyonu artırmalarını ve
- yeme davranış değişikliğini teşvik etmelerini desteklemede faydalar bulunmuştur.
Ayrıca bir grup uyumu duygusunu da teşvik ederek bireylerin kendilerini kabul edilmiş hissetmelerini ve deneyimlerini anlayan diğer bireylerle bağlar kurmalarını sağlar.
Benzer hedeflere doğru çalışan bir grubun parçası olmak, o grubun kararlarına ve davranışlarına uymaya yönelik güçlü bir eğilim sağlar.
Belirgin hastalıklar açısından benzeyen grup üyeleri ile ilgili yapılan başka bir çalışma sonucunda; hastalık hakkındaki bilgilerinde ve terapiye uyumda önemli bir iyileşme olduğu bulunmuştur. Bu değişiklikler iki yıl sonra da önemliliğini koruyarak programın etkisinin uzun sürdüğünü göstermektedir.
Yapılan bir çalışmada grup eğitiminin, tip 2 diyabetle başa çıkmaya çalışan kişilerde etkileyici sonuçlar ortaya koymaktadır. Bu hastalarda kan şekeri kontrolü artmış, kan basıncı düşmüş ve vücut ağırlığı azalmıştır. Tüm bunların sonucunda da diyabet ilaçlarına bağımlılıklarının azaldığı görülmüştür.
Grup beslenme programlarının hedefi nedir?
Herkesin birbirinden öğrendiği bir ortam yaratmak
Açık diyalog yoluyla bilinçli farkındalık oluşturmak
Paylaşılan deneyimler yoluyla motivasyonu teşvik etmek
Yeme alışkanlıklarında olumlu değişiklikleri desteklemek
Kaynaklar:
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/cob.12183
https://academic.oup.com/her/article/22/3/397/596170
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1038/oby.2003.222
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1499404608000924
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9991860
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0738399110001618
