Beslenme alışkanlıklarımız çok çeşitli faktörlerden etkilenebilir. Günümüz toplumunda sağlıklı beslenmeye yönelik oluşan farkındalık yadsınamayacak derecede artmıştır. Bilgiye erişimin son derece kolay olduğu da düşünülürse sağlıklı beslenmeye yönelik bilgilere kolaylıkla ulaşılabilmektedir. Beslenme alışkanlıklarını değiştirmeye başlayan kişiler gitgide sağlıklı besinlere yönelmeye başlamışlardır.
Peki sağlıklı beslenme kişide bir saplantı haline gelirse ne olur? Ürünlerin içeriğiyle fazlaca ilgilenir çünkü tatlandırıcılar, kimyasallar, gıda boyaları içerip içermediğine yönelik endişeleri vardır. Sağlıksız gıdaları yemeye yönelik yoğun korku duyar. Bu gıdaları tüketmemek için kendisini aç bırakabilir. Bu durum yetersiz beslenme sebebiyle uzun vadede sağlığına zarar verebilir. Gıdaların içeriğinin temiz olmasının yanında o gıdanın nasıl pişirildiği de önemlidir çünkü pişirilirken besin değerleri azalabilir. Organik yöntemlerle üretilmiş sağlıklı gıdaları satan dükkanları ezberleyebilir. Yiyecek hazırlamak için fazla zaman harcayabilir. Ayrıca gelir durumuna göre sağlıklı beslenmeye yönelik aşırı para harcayabilir.
Sağlıklı beslenme kişinin yaşamına hükmetmeye başlayarak yaşamının en önemli parçası haline gelir. Saf ve sağlıklı gıdalarla beslenmediğinde kendisini suçlamaya başlar. Kişinin kendisine duyduğu saygı sağlıklı beslenme ile doğru orantılı olabilir. Dolayısıyla sağlıklı olmadığını düşündüğü bir yiyecek yediğinde suçlu hissedebilir, kendinden nefret edebilir, hayal kırıklığı yaşayabilir ve yediklerinden utanabilir. Diyetine bağlı kalmadığı noktada kendisini kontrol edemediğini düşünerek kendisini disiplinsiz olarak değerlendirebilir.
Kişi, doğru bulmadığı beslenme şekillerine karşı hoşgörü göstermez. Yeme alışkanlıklarının çevresi tarafından eleştirilmesinden de hoşlanmaz. Önceden keyif aldığı aktiviteler sağlıklı beslenmeye yönelik katı kurallar ile sekteye uğrar. Nitekim sağlıklı beslenme uğraşı bir süre sonra sosyal çevresi, aile üyeleri ile sorunlar yaşamasına neden olabilir.
Kişinin başlangıçta sağlığı iyileştirmek veya kilo kaybetmeyi hedefleyerek başladığı sağlıklı beslenme hali saplantıya dönüşebilmektedir. Hem fiziksel sağlığı hem ruh sağlığını olumsuz etkileyebilen bu durumda tedavi önem arz etmektedir. Tedavide psikoterapistlerin, beslenme uzmanlarının olduğu multidisipliner bir yaklaşım benimsenmelidir. Saplantı halindeki sağlıklı beslenme davranışının altında yüksek düzeyde kaygı, mükemmeliyetçilik, kontrolü elinde tutma ihtiyacı vardır. Bu durumda altta yatan kaygının psikoterapistle çalışılması oldukça önemli olmaktadır.
Kaynakça
1) Arusoğlu, G. (2006). Sağlıklı Beslenme Takıntısı (Ortoreksiya) Belirtilerinin İncelenmesi, Orto-15 Ölçeğinin Uyarlanması. Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi.
2) Kamanlı, B. (2017). Tı̇p 2 Dı̇yabetlı̇ Bı̇reylerde Beslenme Durumu Ve Sağlıklı Beslenme Takıntısı Arasındakı̇ İlı̇şkı̇nı̇n Değerlendı̇rı̇lmesı̇. Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi
3) Şengül, R. ve Hocaoğlu, Ç. (2019). Ortoreksiya Nervoza Nedir? Tanı ve Tedavi Yaklaşımları. KSÜ Tıp Fakültesi Dergisi, 14(2), 101-104.
Derleyen: Psk. Sude Kurt
